XungDanh.comXứng Danh
Báo cáo thành tích cho danh hiệu và giải thưởng

Báo cáo thành tích nghệ sĩ ưu tú cho diễn viên sân khấu: kê vai diễn, giải liên hoan

Cách viết báo cáo thành tích đề nghị nghệ sĩ ưu tú cho diễn viên sân khấu: bảng vai diễn, giải liên hoan, biểu diễn phục vụ cơ sở, dạy lớp sau và đoạn mẫu.

a stage performer seen from behind rehearsing a slow gesture on an empty rehearsal hall floor, wooden boards, bright overcast light from tall windows, wide low-angle shot

Báo cáo thành tích đề nghị nghệ sĩ ưu tú của một diễn viên sân khấu nên đặt trọng tâm vào bảng vai diễn và giải thưởng liên hoan, hội diễn, rồi tới quá trình biểu diễn phục vụ khán giả, việc dạy và dìu dắt lớp diễn viên sau. Thành tích nghệ thuật kể bằng vai, vở, năm, đơn vị dàn dựng và mức giải, không bằng lời khen của báo chí.

Bài này dành cho diễn viên sân khấu truyền thống, kịch nói và các loại hình gần đó được đơn vị nghệ thuật đề nghị, cùng phòng tổ chức, cán bộ thi đua soạn giúp. Bài đi qua: điểm riêng của báo cáo nghệ sĩ, cách lập bảng vai diễn, phần giải thưởng, phần biểu diễn phục vụ và dạy nghề, đoạn mẫu, và những lỗi hay gặp.

Báo cáo của nghệ sĩ khác các ngành khác ở đâu

Thành tích của người làm sân khấu không đo bằng số giờ dạy hay số ca bệnh, mà bằng những vai đã đứng trên sàn diễn và sự ghi nhận của giới nghề qua liên hoan, hội diễn, cuộc thi chuyên nghiệp. Hội đồng xét danh hiệu nghệ sĩ có nhiều người trong nghề, họ biết đọc một bảng vai: vai chính hay vai phụ, vở của đơn vị nào, diễn bao nhiêu suất, vai đó khó ở đâu.

Điều đó có nghĩa là báo cáo nên ít kể và nhiều liệt kê có hệ thống hơn so với các ngành khác. Phần kể chỉ dành cho vài vai tiêu biểu và cho những đóng góp ngoài sàn diễn: dàn dựng, dạy diễn viên trẻ, khôi phục trích đoạn cũ, biểu diễn phục vụ vùng sâu, vùng xa.

Tiêu chuẩn của danh hiệu nghệ sĩ ưu tú gồm phẩm chất, tài năng nghệ thuật, thời gian hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp và số giải thưởng đạt được ở các mức. Thời gian hoạt động và số giải, mức giải cần có ghi theo quy định hiện hành, thường có cách quy đổi giữa các loại giải; bạn tra văn bản hướng dẫn và kế hoạch của ngành văn hoá cho đợt xét, rồi lập bảng giải thưởng sao cho thư ký dễ đối chiếu.

Lập bảng vai diễn cho dễ đối chiếu

Bảng vai diễn là phần hội đồng đọc kỹ nhất. Mỗi dòng một vai, xếp theo năm; các cột nên có:

CộtGhi gìLưu ý
NămNăm công diễn lần đầuVai diễn lại nhiều năm thì ghi năm đầu và ghi chú các đợt sau
Tên vở, trích đoạnTên vở hoặc trích đoạnGhi đúng như trên chương trình biểu diễn
VaiTên vai, vai chính hay phụKhông tự nâng vai phụ thành vai chính
Đơn vị dàn dựngĐơn vị nghệ thuật tổ chức dựng vởĐơn vị khách mời thì ghi rõ là diễn khách mời
Số suất (ước)Số suất đã diễn, nếu có thống kêKhông có thống kê thì bỏ trống, đừng đoán
Minh chứngChương trình in, video, quyết định phân vaiGhi số thứ tự minh chứng trong hồ sơ

Bảng nên gồm các vai đáng kể, không cần mọi vai quần chúng thời mới vào nghề. Nếu bảng quá dài, có thể chia hai phần: vai chính, vai quan trọng đặt trong báo cáo; danh sách đầy đủ đặt ở phụ lục.

Sơ lược lý lịch và quá trình hoạt động nghệ thuật

Trước bảng vai diễn là phần sơ lược lý lịch và quá trình hoạt động. Với nghệ sĩ, phần quá trình nên tính từ lúc bắt đầu hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp chứ không phải từ lúc đi học năng khiếu, trừ khi hướng dẫn của đợt xét cho tính cách khác. Ghi rõ từng giai đoạn: học ở đâu, tốt nghiệp năm nào, về đơn vị nào, giữ vị trí gì (diễn viên, diễn viên chính, phó trưởng đoàn), có chuyển đơn vị không.

Thời gian hoạt động là tiêu chuẩn có con số, tính theo quy định hiện hành, nên mọi khoảng đứt quãng phải có giải thích ngắn: nghỉ sinh con, đi học nâng cao, tạm chuyển công việc khác. Hội đồng không trừ điểm vì đứt quãng có lý do; họ chỉ dừng lại khi thấy khoảng trống không lời giải thích.

Một chi tiết hay bị bỏ quên: các quyết định tiếp nhận, điều động, hợp đồng lao động cũ là minh chứng cho thời gian hoạt động. Nghệ sĩ chuyển đơn vị nhiều lần nên gom những giấy tờ này sớm, vì đơn vị cũ có khi đã đổi tên, sáp nhập, việc xin bản sao mất nhiều tuần.

Phần giải thưởng: ghi đủ để thư ký quy đổi được

Mỗi giải một dòng. Năm, tên liên hoan hoặc hội diễn, cấp tổ chức, vai và vở đạt giải, mức giải (huy chương vàng, bạc, giải cá nhân...). Ghi đúng tên gọi trên giấy chứng nhận.

Tách giải cá nhân và giải của vở. Vở đạt giải thì cả đoàn có công, nhưng tiêu chuẩn danh hiệu thường tính giải cá nhân. Ghi riêng hai loại để hội đồng không phải đoán; cách tính giải của vở, nếu có, theo quy định hiện hành.

Có bản sao giấy chứng nhận. Giấy chứng nhận liên hoan nhiều năm trước hay thất lạc. Thiếu thì xin xác nhận của đơn vị tổ chức hoặc trích quyết định công bố giải; chuẩn bị sớm vì việc này mất thời gian.

Không trộn giải không chuyên. Giải ở các cuộc thi phong trào, không chuyên, hoặc giải do doanh nghiệp tự tổ chức thường không được tính như giải chuyên nghiệp. Có thể ghi vào phần hoạt động khác, nhưng đừng đặt chung bảng.

Phần biểu diễn phục vụ, dàn dựng và dạy lớp sau

Ngoài sàn diễn chính, người làm sân khấu có nhiều đóng góp ít được viết: các đợt biểu diễn phục vụ vùng khó, khu công nghiệp, trường học; tham gia dàn dựng, biên đạo, làm trợ lý đạo diễn; dạy lớp diễn viên trẻ của đơn vị; khôi phục những trích đoạn cũ mà đơn vị không còn ai diễn. Đây là phần cho thấy nghệ sĩ không chỉ giỏi vai mà còn có trách nhiệm với nghề.

Mỗi đóng góp nên ghi thời gian, phạm vi và kết quả. Ví dụ: "phụ trách tập luyện cho lớp diễn viên trẻ của đơn vị trong ba khoá, nhiều học viên đã nhận vai chính", "dựng lại một trích đoạn truyền thống từ trí nhớ của nghệ sĩ lớp trước, đưa vào chương trình biểu diễn thường xuyên". Những câu như vậy cần có xác nhận của đơn vị.

Nếu bạn từng biểu diễn ở nước ngoài trong các chương trình giao lưu văn hoá, ghi tên chương trình và năm, không cần kể cảm tưởng. Nếu từng tham gia phim, truyền hình, ghi ở mục riêng vì đó là loại hình khác, hội đồng tính theo cách khác.

Đoạn mẫu cho một diễn viên giả định

Nhân vật giả định: một nữ diễn viên sân khấu truyền thống ngoài bốn mươi tuổi, vào nghề từ năm mười lăm tuổi qua lớp năng khiếu, đã đóng nhiều vai chính, có các giải cá nhân ở liên hoan, hội diễn, đang dạy lớp diễn viên trẻ của đơn vị. Đoạn mẫu cho phần tài năng nghệ thuật:

"Hơn hai mươi năm hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp liên tục tại đơn vị, đảm nhận vai chính trong nhiều vở mới dàn dựng và nhiều trích đoạn truyền thống (bảng vai diễn kèm theo). Vai tiêu biểu là vai người mẹ trong một vở tâm lý, đòi hỏi chuyển giọng và chuyển tuổi nhân vật qua ba thời kỳ trong một đêm diễn; vai này đạt giải cá nhân ở liên hoan cấp toàn quốc (bản sao giấy chứng nhận kèm theo). Từ khi đơn vị mở lớp đào tạo kế cận, trực tiếp dạy hát và làn điệu cho học viên ba khoá; nhiều học viên nay đã nhận vai chính."

Đoạn mẫu có ba điều nên học: một con số thời gian rõ, một vai được kể cái khó cụ thể (chuyển giọng, chuyển tuổi), và một đóng góp ngoài sàn diễn có kết quả. Không có lời bình của báo chí, không có tính từ "xuất sắc".

Lỗi hay gặp trong báo cáo của nghệ sĩ

Dán bài báo thay cho thành tích. Trích dài những lời khen trên báo. Hội đồng tôn trọng nhận xét của giới phê bình, nhưng tiêu chuẩn đòi giải thưởng và quá trình, không đòi lời khen. Bài báo, nếu cần, để ở phụ lục.

Giải thưởng ghi không đúng tên. Ghi "huy chương vàng toàn quốc" chung chung, không rõ liên hoan nào, năm nào. Thư ký không quy đổi được, hồ sơ bị hỏi lại.

Thời gian hoạt động bị đứt mà không giải thích. Những năm nghỉ sinh con, đi học, chuyển đơn vị cần ghi rõ để hội đồng tính đúng thời gian hoạt động chuyên nghiệp theo quy định hiện hành.

Chương trình biểu diễn làm minh chứng bị mờ. Ảnh chụp chương trình in không đọc được tên vai. Nên chụp lại rõ hoặc xin bản lưu của đơn vị.

Tin lời mời "mua giải". Có những "giải thưởng" thu phí để vinh danh, mang tên nghe rất lớn. Loại giải đó không thay được giải liên hoan chuyên nghiệp và có thể làm hồ sơ mất uy tín; nhận ra và từ chối.

Đoạn tự nhận xét: giữ giọng nghề, không tự phong

Đoạn tự nhận xét ở cuối báo cáo nghệ sĩ hay bị viết thành một đoạn tâm sự về tình yêu sân khấu. Tình cảm đó có thật, nhưng hội đồng cần biết người được đề nghị tự thấy thế mạnh nghề nghiệp của mình là gì, còn thiếu điều gì, và sẽ đóng góp tiếp ra sao. Năm tới bảy câu là vừa.

Ví dụ cho nhân vật giả định ở trên: "Thế mạnh là các vai tâm lý và khả năng giữ làn điệu cổ; đã góp phần đưa một số trích đoạn truyền thống trở lại chương trình biểu diễn của đơn vị. Hạn chế: ít tham gia các vở thể nghiệm, chưa ghi chép lại kinh nghiệm dạy làn điệu thành tài liệu. Thời gian tới tiếp tục dạy lớp kế cận và cùng đơn vị ghi hình các trích đoạn để lưu trữ."

Những câu nên tránh: tự gọi mình là "nghệ sĩ được khán giả yêu mến nhất", so mình với đồng nghiệp cùng đoàn, hay nhắc tới việc từng được người có địa vị khen. Việc đánh giá thuộc về hội đồng; đoạn tự nhận xét chỉ cần trung thực và tỉnh táo.

Câu hỏi thường gặp

Diễn viên hợp đồng có được đề nghị nghệ sĩ ưu tú không?

Đối tượng và cách tính thời gian hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp theo quy định hiện hành. Nên hỏi đơn vị nghệ thuật hoặc cơ quan văn hoá cấp tỉnh về đầu mối đề nghị trước khi chuẩn bị báo cáo.

Vai diễn trong phim truyền hình có ghi vào bảng vai sân khấu không?

Nên tách thành mục riêng. Sân khấu, điện ảnh, truyền hình là các loại hình khác nhau và giải thưởng của chúng được tính theo cách khác nhau; để chung dễ làm thư ký đối chiếu sai.

Giải của vở diễn có tính cho cá nhân không?

Tuỳ quy định hiện hành của đợt xét. Thường giải cá nhân là phần chính; giải của vở thì ghi riêng và ghi rõ vai của bạn trong vở. Tra hướng dẫn để biết cách quy đổi.

Có cần nộp video vai diễn kèm báo cáo không?

Nếu hướng dẫn yêu cầu hoặc cho phép, video vai tiêu biểu là minh chứng tốt. Chọn đoạn ngắn, rõ hình, rõ tiếng, ghi chú vở, năm, vai trên vỏ đĩa hoặc tên tệp.

Báo cáo có nên nhắc nghệ sĩ lớp trước đã dạy mình không?

Có thể ghi theo quan hệ như "học nghề với các nghệ sĩ lớp trước của đơn vị" mà không cần nêu tên. Phần này cho thấy nguồn nghề, nhưng không phải thành tích cá nhân nên giữ ngắn.

Đơn vị đã giải thể thì ai xác nhận các vai cũ?

Đơn vị tiếp nhận nhiệm vụ hoặc cơ quan chủ quản cũ thường là nơi xác nhận. Kèm chương trình in, ảnh, video lưu được; khi vướng, hỏi cơ quan văn hoá cấp tỉnh về cách xác nhận thay thế.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138