XungDanh.comXứng Danh
Thầy thuốc nhân dân, thầy thuốc ưu tú

Điều dưỡng được phong thầy thuốc ưu tú: con đường nghề chăm sóc và minh chứng cần có

Điều dưỡng hoàn toàn thuộc diện xét thầy thuốc ưu tú. Bài chỉ cách biến việc chăm sóc hằng ngày thành minh chứng: quy trình, đào tạo, cải tiến, y đức.

A senior nurse seen from behind showing two younger nurses how to fold clean linen at a bright ward station, overcast daylight, over-the-shoulder view

Điều dưỡng thuộc diện xét danh hiệu thầy thuốc ưu tú như bác sĩ, vì danh hiệu dành cho người làm nghề y nói chung chứ không riêng người kê đơn, phẫu thuật. Điểm khác là minh chứng: điều dưỡng chứng minh chuyên môn qua quy trình chăm sóc đã xây dựng, cải tiến đã áp dụng, lớp điều dưỡng trẻ đã đào tạo và uy tín với người bệnh; số năm công tác, khen thưởng trước đó và tỷ lệ phiếu theo quy định hiện hành.

Bài viết cho điều dưỡng trưởng khoa, điều dưỡng trưởng bệnh viện, điều dưỡng lâm sàng lâu năm đang được đơn vị cân nhắc đề nghị, và cho phòng điều dưỡng phải giúp làm hồ sơ. Lần lượt: vì sao hồ sơ điều dưỡng hay bị viết mờ nhạt, đọc tiêu chuẩn theo việc của nghề chăm sóc, bảng minh chứng, các bước chuẩn bị, đoạn mẫu, và những tình huống đặc biệt.

Vì sao hồ sơ điều dưỡng hay bị viết mờ nhạt

Công việc của điều dưỡng diễn ra liên tục, chia nhỏ theo ca trực, ít khi gắn với một "ca thành công" mang tên riêng. Người bệnh nhớ bác sĩ mổ cho mình nhưng ít nhớ người đã thay băng, theo dõi suốt đêm. Hệ quả là khi viết báo cáo thành tích, nhiều điều dưỡng chỉ còn những câu chung như "tận tuỵ với người bệnh", "hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao".

Thật ra nghề điều dưỡng có rất nhiều việc để lại dấu vết trên giấy: quy trình chăm sóc do mình soạn và được bệnh viện ban hành, bảng kiểm an toàn người bệnh, sáng kiến giảm té ngã, giảm loét do tì đè, cải tiến cách bàn giao người bệnh giữa các ca, chương trình đào tạo điều dưỡng mới, các lớp tập huấn cho tuyến dưới. Mỗi việc ấy có quyết định, biên bản hoặc báo cáo kết quả lưu ở phòng điều dưỡng, phòng quản lý chất lượng.

Viết hồ sơ điều dưỡng cho tốt chủ yếu là việc đi tìm lại những dấu vết đó, xếp chúng theo tiêu chuẩn, và kể bằng ngôn ngữ của nghề chăm sóc thay vì cố kể theo kiểu hồ sơ của bác sĩ.

Đọc tiêu chuẩn theo việc của nghề chăm sóc

Y đức hiện ra ở thái độ hằng ngày. Hội đồng xem có kỷ luật, đơn thư về giao tiếp, ứng xử với người bệnh hay không trong thời gian tính xét. Với điều dưỡng, kết quả khảo sát hài lòng người bệnh của khoa trong những năm mình phụ trách là minh chứng tốt nếu có số liệu do phòng quản lý chất lượng cung cấp.

Chuyên môn giỏi là làm chủ kỹ thuật chăm sóc khó. Chăm sóc người bệnh thở máy, người bệnh sau ghép tạng, trẻ sinh non, người bệnh có đường truyền phức tạp. Ghi rõ đã được đào tạo, cấp chứng chỉ ở kỹ thuật nào và được giao phụ trách mảng nào của khoa.

Cải tiến và sáng kiến. Điều dưỡng có thể không chủ nhiệm đề tài lớn, nhưng sáng kiến cải tiến chăm sóc được công nhận và áp dụng là minh chứng chuyên môn rất rõ. Số lượng, cấp công nhận yêu cầu theo quy định hiện hành.

Đào tạo và lan toả. Làm người hướng dẫn thực hành cho sinh viên điều dưỡng, kèm điều dưỡng mới tuyển, giảng các lớp tập huấn cho tuyến dưới, tham gia biên soạn tài liệu chăm sóc của bệnh viện. Mỗi việc cần quyết định phân công hoặc giấy mời giảng.

Thời gian trực tiếp làm nghề. Thời gian làm điều dưỡng lâm sàng và làm quản lý điều dưỡng đều cần thể hiện rõ theo năm. Cách tính thời gian trực tiếp làm chuyên môn với người đã chuyển sang quản lý áp dụng theo quy định hiện hành, nên hỏi bộ phận thi đua.

Bảng minh chứng riêng của điều dưỡng

Bảng dưới đặt việc thường làm của điều dưỡng cạnh loại giấy tờ chứng minh nó và nơi xin. Giấy tờ nào nằm ở đơn vị cũ thì xin sao lục sớm vì thường mất nhiều tuần.

Việc đã làmGiấy tờ chứng minhLấy ở đâu
Soạn quy trình chăm sóc, bảng kiểmQuyết định ban hành quy trình có ghi tên người soạnPhòng điều dưỡng, phòng quản lý chất lượng
Sáng kiến cải tiếnGiấy công nhận sáng kiến, báo cáo kết quả áp dụngHội đồng khoa học hoặc hội đồng sáng kiến của đơn vị
Kèm điều dưỡng mới, sinh viênQuyết định phân công hướng dẫn, danh sách học viênPhòng đào tạo, phòng tổ chức
Tập huấn cho tuyến dướiQuyết định cử đi, giấy mời giảng, xác nhận của nơi nhậnPhòng chỉ đạo tuyến hoặc bộ phận tương đương
Chứng chỉ kỹ thuật chăm sóc chuyên sâuBản sao chứng chỉ, quyết định giao phụ tráchCơ sở đào tạo, phòng tổ chức
Uy tín với người bệnhKết quả khảo sát hài lòng của khoa, có xác nhậnPhòng quản lý chất lượng

Nếu quy trình do mình soạn nhưng văn bản ban hành không ghi tên người soạn, xin phòng điều dưỡng xác nhận riêng. Không tự ghi mình là tác giả khi tài liệu là sản phẩm của cả nhóm; hãy ghi rõ vai trò trong nhóm.

Các bước chuẩn bị cho một điều dưỡng lâu năm

Thời gian chuẩn bị nên tính từ vài tháng trước mốc nộp cấp cơ sở, vì phần sao lục giấy tờ cũ thường chậm nhất.

  1. Hỏi bộ phận thi đua về kế hoạch đợt xét, mẫu biểu và mốc nộp; ghi lại tên người phụ trách để hỏi khi vướng.
  2. Lập dòng thời gian công tác từ ngày vào nghề, ghi rõ các lần chuyển khoa, đi học, giữ chức vụ quản lý.
  3. Rà lại các quy trình, sáng kiến, lớp tập huấn đã tham gia; với mỗi việc, xác định giấy tờ gì đang có, giấy tờ gì cần xin.
  4. Viết báo cáo thành tích theo từng tiêu chuẩn, mỗi đoạn kết bằng số thứ tự minh chứng đính kèm.
  5. Nhờ điều dưỡng trưởng bệnh viện hoặc trưởng phòng điều dưỡng đọc góp ý, rồi trình hội đồng cơ sở theo kế hoạch.
  6. Lưu một bộ bản sao đầy đủ ở nhà để bổ sung khi cấp trên yêu cầu.

Điều dưỡng đang làm ca kíp thường ít thời gian giấy tờ. Đơn vị nên cho một khoảng thời gian hợp lý để người được đề nghị chuẩn bị, hoặc phân công một người ở phòng điều dưỡng hỗ trợ sao lục.

Điều dưỡng trưởng và điều dưỡng lâm sàng: hai kiểu hồ sơ

Hồ sơ của điều dưỡng trưởng nghiêng về hệ thống. Người giữ vị trí điều dưỡng trưởng khoa hoặc bệnh viện nên kể những thay đổi ở cấp tổ chức: bộ quy trình chăm sóc được chuẩn hoá, cách phân công chăm sóc theo nhóm, hệ thống giám sát an toàn người bệnh, chương trình đào tạo liên tục cho điều dưỡng toàn viện. Điều hội đồng cần thấy là cách làm đó còn chạy được khi chính người đề xuất vắng mặt.

Hồ sơ của điều dưỡng lâm sàng nghiêng về tay nghề. Người chưa từng giữ chức vụ quản lý thì sức nặng nằm ở kỹ năng chăm sóc khó và vai trò người hướng dẫn. Ghi rõ những kỹ thuật chăm sóc chuyên sâu mình được giao, các lứa điều dưỡng mới mình kèm, lần mình được cử sang hỗ trợ khoa khác, đơn vị khác khi quá tải. Không có chức vụ không phải là điểm trừ; danh hiệu xét người làm nghề chứ không xét chức danh.

Đừng trộn hai kiểu vào một báo cáo dàn đều. Người vừa làm lâm sàng nhiều năm rồi mới lên quản lý nên chia báo cáo theo giai đoạn, mỗi giai đoạn nhấn đúng loại đóng góp của giai đoạn đó. Viết dàn đều mọi thứ khiến hội đồng không nhìn ra đâu là dấu ấn chính.

Đoạn mẫu: kể việc chăm sóc bằng việc cụ thể

Lấy một nữ điều dưỡng giả định làm hơn hai mươi năm ở khoa hồi sức của một bệnh viện tuyến tỉnh, nay là điều dưỡng trưởng khoa. Câu yếu: "Đồng chí luôn tận tâm với người bệnh, nhiệt tình hướng dẫn đồng nghiệp trẻ, có nhiều sáng kiến trong công tác chăm sóc."

Câu tốt: "Năm được giao phụ trách điều dưỡng khoa, đồng chí xây dựng bảng kiểm phòng ngừa loét do tì đè cho người bệnh nằm lâu, được bệnh viện ban hành áp dụng toàn viện (minh chứng 5). Đồng chí trực tiếp hướng dẫn thực hành cho điều dưỡng mới tuyển của khoa trong nhiều năm liền, và tham gia giảng các lớp chăm sóc người bệnh nặng cho các trung tâm y tế tuyến dưới (minh chứng 6, 7). Sáng kiến cải tiến cách bàn giao người bệnh giữa các ca được hội đồng sáng kiến của đơn vị công nhận (minh chứng 8)."

Không cần viết "giảm được bao nhiêu phần trăm" nếu không có báo cáo của phòng quản lý chất lượng. Có số liệu chính thức thì ghi kèm nguồn; không có thì để việc làm tự nói.

Tình huống đặc biệt hay gặp với điều dưỡng

Mỗi tình huống dưới đây đều có cách xử lý, miễn là phát hiện trước khi hồ sơ rời cấp cơ sở:

  • Đã chuyển hẳn sang làm quản lý điều dưỡng nhiều năm: cần chứng minh vẫn trực tiếp tham gia chuyên môn, như giám sát chăm sóc, đào tạo, xây dựng quy trình.
  • Có thời gian làm ở cơ sở khác rồi mới chuyển về: xin xác nhận quá trình công tác và khen thưởng của nơi cũ, kể cả khi nơi đó đã sáp nhập.
  • Văn bằng điều dưỡng được nâng dần từ trung cấp lên cao đẳng, đại học: ghi đủ các mốc, kèm bản sao văn bằng, để hội đồng không nghĩ thời gian trước đó bị gián đoạn.
  • Có sáng kiến làm chung nhóm: ghi đúng vai trò, nhờ người đứng đầu nhóm xác nhận.
  • Gần tuổi nghỉ hưu: hỏi rõ thời điểm nghỉ hưu ảnh hưởng thế nào đến việc đề nghị theo quy định hiện hành để làm kịp đợt.

Không ai được hứa "lo trọn gói" danh hiệu. Nếu có người ngỏ ý nhận tiền để đẩy hồ sơ đi nhanh, nên từ chối và báo cho lãnh đạo đơn vị.

Câu hỏi thường gặp

Điều dưỡng có được phong thầy thuốc nhân dân không?

Danh hiệu ở cả hai mức dành cho người làm nghề y nói chung, trong đó có điều dưỡng. Ở mức nhân dân, điều dưỡng cần chứng minh tầm ảnh hưởng rộng, chẳng hạn quy trình, chương trình đào tạo được áp dụng ở nhiều cơ sở, theo quy định hiện hành.

Điều dưỡng không có đề tài nghiên cứu thì có đủ điều kiện không?

Yêu cầu về công trình có nhiều dạng: sáng kiến cải tiến, quy trình được ban hành, tài liệu đào tạo cũng có thể được tính tuỳ quy định hiện hành. Nên đọc kỹ hướng dẫn của đợt xét để biết dạng nào được chấp nhận.

Làm điều dưỡng ở trạm y tế xã có được đề nghị không?

Được, nếu đáp ứng tiêu chuẩn. Minh chứng sẽ nghiêng về chăm sóc sức khoẻ ban đầu, quản lý người bệnh mạn tính tại cộng đồng, tiêm chủng, chăm sóc bà mẹ trẻ em; hồ sơ đi qua cấp xã, cấp tỉnh theo kế hoạch của ngành y tế địa phương.

Có cần bằng đại học điều dưỡng mới được xét không?

Trình độ đào tạo yêu cầu, nếu có, áp dụng theo quy định hiện hành và có thể khác nhau theo thời điểm. Điều hội đồng nhìn chủ yếu là quá trình hành nghề và đóng góp; nên tra hướng dẫn của đợt và hỏi bộ phận thi đua.

Khảo sát hài lòng người bệnh có bắt buộc trong hồ sơ không?

Không phải giấy tờ bắt buộc chung, nhưng là minh chứng tốt cho y đức và chất lượng chăm sóc nếu do bộ phận có chức năng thực hiện và xác nhận. Không tự làm khảo sát riêng để đưa vào hồ sơ.

Ai ký xác nhận báo cáo thành tích của điều dưỡng?

Thường là người quản lý trực tiếp và thủ trưởng đơn vị, theo mẫu của đợt xét. Với điều dưỡng, ý kiến của điều dưỡng trưởng bệnh viện hoặc trưởng phòng điều dưỡng giúp hội đồng hiểu rõ hơn vị trí chuyên môn của người được đề nghị.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138