XungDanh.comXứng Danh
Nghệ sĩ nhân dân, nghệ sĩ ưu tú

Nghệ sĩ ưu tú cho diễn viên đoàn nghệ thuật địa phương: hồ sơ khi ít dự liên hoan lớn

Diễn viên đoàn nghệ thuật cấp tỉnh, đội tuyên truyền lưu động, trung tâm văn hoá làm hồ sơ nghệ sĩ ưu tú: đường đề nghị, giải được tính và cách kể năm tháng diễn phục vụ.

A small troupe of performers seen from behind unloading wooden props and costume trunks from a truck in a village schoolyard, bright overcast light, wide shot

Diễn viên, nhạc công của đoàn nghệ thuật cấp tỉnh, đội tuyên truyền lưu động, trung tâm văn hoá vẫn được đề nghị nghệ sĩ ưu tú nếu hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp và đạt các tiêu chuẩn chung. Khó khăn thường gặp là ít cơ hội dự liên hoan, hội diễn chuyên nghiệp toàn quốc, nên phải tận dụng đúng các giải được tính và chứng minh kỹ quá trình diễn phục vụ. Danh mục giải được tính, thời gian nghề và tỷ lệ phiếu theo quy định hiện hành, tra văn bản và hướng dẫn của cơ quan thi đua – khen thưởng.

Bài này dành cho người làm nghề ở các đơn vị nghệ thuật trực thuộc cấp tỉnh, và cho cán bộ tổ chức, cán bộ thi đua của Sở quản lý văn hoá cần làm hồ sơ cho họ. Đi từ vị trí của người làm nghề ở địa phương, qua tiêu chuẩn, giấy tờ, đường đề nghị, cách viết, tới các tình huống riêng.

Người làm nghề ở địa phương đứng ở đâu

Bên cạnh các nhà hát, đoàn nghệ thuật lớn, mỗi tỉnh có đoàn nghệ thuật truyền thống, đoàn ca múa, đội tuyên truyền lưu động, trung tâm văn hoá có bộ phận biểu diễn chuyên nghiệp. Người làm nghề ở đây thường diễn nhiều suất hơn, đi xa hơn, phục vụ những nơi ít có dịp xem biểu diễn, nhưng ít được cử đi liên hoan lớn.

Danh hiệu nghệ sĩ ưu tú không phân biệt đơn vị trung ương hay địa phương. Tiêu chuẩn là một. Nhưng con đường tới tiêu chuẩn đó khác: diễn viên đoàn tỉnh có thể có rất nhiều vai chính nhưng ít giải toàn quốc, trong khi giải thưởng là một tiêu chuẩn phải đạt.

Một phần người làm nghề ở địa phương thuộc diện nghệ thuật quần chúng chuyên nghiệp: làm việc ăn lương ở đơn vị văn hoá, vừa biểu diễn vừa hướng dẫn phong trào. Họ có được tính là hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp hay không, tính quãng nào, theo quy định hiện hành; người làm hồ sơ nên hỏi Sở trước khi bắt đầu.

Tiêu chuẩn chung, đọc từ góc đơn vị địa phương

Tài năng qua vai chính ở đơn vị. Đoàn tỉnh thường ít diễn viên, mỗi người gánh nhiều vai chính. Bản kê vai dày là lợi thế, miễn có quyết định phân vai và biên bản duyệt vở.

Giải tại hội diễn, liên hoan chuyên nghiệp. Hội diễn chuyên nghiệp toàn quốc theo loại hình, liên hoan khu vực, liên hoan các đội tuyên truyền lưu động. Loại nào được tính, ở mức nào, theo quy định hiện hành.

Thời gian hoạt động nghề. Tính từ khi vào đơn vị chính thức; những năm làm hợp đồng ngắn, làm cộng tác viên cần giấy tờ nối liền.

Phẩm chất và cống hiến. Số năm, số đợt đi diễn phục vụ vùng xa, vùng khó khăn, có xác nhận của đơn vị là minh chứng tốt cho tiêu chuẩn này.

Truyền nghề tại địa phương. Dạy diễn viên trẻ của đoàn, hướng dẫn các câu lạc bộ, đội văn nghệ ở cơ sở. Cần văn bản phân công hoặc xác nhận của đơn vị.

Giấy tờ riêng của hồ sơ ở đơn vị cấp tỉnh

Ngoài bản khai, báo cáo thành tích và giấy tờ thời gian nghề như mọi hồ sơ, người ở đơn vị địa phương nên chuẩn bị kỹ những thứ sau.

Giấy tờLấy ở đâuLưu ý
Quyết định phân vai, biên bản duyệt vởLưu trữ của đoàn, Sở quản lý văn hoáĐơn vị nhỏ hay thất lạc; tìm cả ở Sở
Giấy chứng nhận giải hội diễn, liên hoanBan tổ chức, đơn vị cử điGhi đúng cấp của sự kiện: toàn quốc, khu vực
Xác nhận các đợt diễn phục vụĐơn vị, kế hoạch biểu diễn hằng nămTổng hợp số đợt, thời gian, không kê từng suất
Quyết định chuyển đơn vị, sáp nhậpSở, cơ quan tổ chức của tỉnhCần khi đoàn đổi tên hoặc gộp với trung tâm
Xác nhận hướng dẫn phong tràoĐơn vị, nơi được hướng dẫnChỉ là minh chứng phụ, không thay giải

Đơn vị nghệ thuật cấp tỉnh qua nhiều lần sắp xếp, sáp nhập, đổi tên. Giấy tờ của mỗi giai đoạn có thể nằm ở một nơi khác nhau. Lập một bảng mốc: năm nào đơn vị tên gì, trực thuộc đâu, giấy tờ giai đoạn đó đang ở đâu, trước khi đi xin.

Đường đề nghị qua cấp tỉnh

Hồ sơ của người làm nghề ở đơn vị địa phương thường đi theo đường của tỉnh. Khung chung:

  1. Đơn vị rà soát người đủ điều kiện, thông báo công khai, người được đề nghị làm hồ sơ.
  2. Hội đồng cấp cơ sở của đơn vị họp, bỏ phiếu theo tỷ lệ quy định hiện hành.
  3. Sở quản lý văn hoá tổng hợp, trình hội đồng cấp tỉnh; hội đồng tỉnh xét, lấy ý kiến, công khai danh sách.
  4. Hồ sơ đạt chuyển lên hội đồng chuyên ngành và hội đồng cấp nhà nước.
  5. Kết quả theo đợt; cả quá trình thường khoảng một năm hoặc hơn, tuỳ kế hoạch.

Cán bộ thi đua của Sở là người nắm kế hoạch đợt sớm nhất. Đơn vị nhỏ nên giữ liên lạc thường xuyên để không lỡ hạn, vì hạn ở cấp tỉnh thường sớm hơn nhiều so với hạn ở cấp nhà nước.

Kể năm tháng diễn phục vụ cho có trọng lượng

Năm tháng đi diễn ở những nơi xa là phần đời nghề riêng của diễn viên địa phương. Viết không khéo thì thành kể khổ, viết khéo thì thành minh chứng cho sự cống hiến. Cách viết tốt là đưa con số tổng có xác nhận, nêu tính chất, và nối với tài năng nghề.

Đoạn mẫu với nhân vật giả định: "Trong hơn hai mươi năm ở đoàn, chị tham gia đều đặn các đợt diễn phục vụ ở các xã vùng cao, vùng biên của tỉnh theo kế hoạch hằng năm của đơn vị. Ở những đợt này chị giữ vai chính trong các vở ngắn, trích đoạn, đồng thời dạy hát cho đội văn nghệ ở cơ sở. Vai chính của chị trong vở dàn dựng mới của đoàn đạt giải tại hội diễn chuyên nghiệp toàn quốc."

Đoạn đó không kể đường xa, mưa gió, mà cho thấy cùng một người vừa đi diễn phục vụ bền bỉ, vừa có vai đạt giải toàn quốc. Đó là hai tiêu chuẩn đặt cạnh nhau, mỗi câu có giấy tờ đi kèm.

Khi số giải còn thiếu: chuẩn bị cho mùa hội diễn tới

Nhiều diễn viên địa phương tới tuổi được đề nghị mới phát hiện mình thiếu giải toàn quốc, vì đoàn ít được dự hội diễn hoặc dự với vở mà mình không giữ vai chính. Việc này không bù được bằng giấy tờ, chỉ bù được bằng làm nghề có kế hoạch.

Đơn vị có thể tính trước: hội diễn, liên hoan chuyên nghiệp nào sắp tới, loại hình nào, vở nào phù hợp, ai giữ vai chính. Đưa những diễn viên đã gần đủ các tiêu chuẩn khác vào vai chính ở các vở dự thi là một cách chuẩn bị chính đáng, vì đó vẫn là vở của đơn vị, được duyệt như mọi vở.

Cũng nên kiểm danh mục sự kiện được tính trong hướng dẫn hiện hành. Có liên hoan khu vực, liên hoan chuyên ngành mà đơn vị địa phương dễ tham dự hơn, giải ở đó có thể được tính theo mức riêng. Đọc kỹ trước khi kết luận là thiếu.

Tình huống riêng của đơn vị địa phương

Đoàn sáp nhập vào trung tâm văn hoá. Thời gian nghề vẫn tính nếu công việc vẫn là biểu diễn chuyên nghiệp; cần quyết định sáp nhập và xác nhận nhiệm vụ sau sáp nhập.

Diễn viên kiêm hướng dẫn phong trào. Phần hướng dẫn phong trào là minh chứng phụ. Hồ sơ vẫn phải đứng trên vai diễn, tiết mục và giải chuyên nghiệp.

Đã chuyển sang làm quản lý. Quãng biểu diễn trước đó là phần chính; quãng quản lý có tính vào thời gian nghề hay không theo quy định hiện hành.

Lời mời "lo giúp qua tỉnh". Hồ sơ qua nhiều hội đồng, có công khai. Ai đòi tiền để bảo đảm kết quả là lừa đảo; từ chối và báo đơn vị.

Giấy tờ bị hư do ẩm, bão lũ. Kho lưu của đơn vị nhỏ hay bị hư hại. Xin xác nhận lại từ Sở, từ ban tổ chức các kỳ hội diễn, và giữ biên bản về việc hư hỏng nếu đơn vị có lập.

Nghệ sĩ người dân tộc thiểu số ở đoàn địa phương

Nhiều đoàn nghệ thuật cấp tỉnh có diễn viên, nhạc công là người dân tộc thiểu số, biểu diễn hát, múa, nhạc cụ của chính tộc người mình. Đây là phần việc mà ít người khác làm thay được: giữ đúng làn điệu, đúng cách chơi nhạc cụ, đúng động tác múa, rồi dàn dựng thành tiết mục sân khấu mà không làm mất cái gốc.

Trong hồ sơ, phần này nên được nói rõ như một năng lực nghề riêng. Kê những tiết mục dựa trên chất liệu của tộc người, vai trò của mình trong việc sưu tầm, phục dựng, dàn dựng, những lần mang tiết mục đi hội diễn, liên hoan. Nếu từng dạy lại cho lớp trẻ trong đoàn hoặc ở cơ sở, có xác nhận, đó là minh chứng truyền nghề có giá trị.

Người làm hồ sơ giúp cần chú ý chuyện ngôn ngữ: tên tiết mục, tên làn điệu có thể viết theo nhiều cách. Thống nhất một cách viết trong toàn bộ hồ sơ, khớp với giấy chứng nhận giải, thêm chú thích nghĩa tiếng Việt nếu cần, để hội đồng ở cấp trên đọc không bị lẫn.

Câu hỏi thường gặp

Diễn viên đoàn nghệ thuật tỉnh có được phong nghệ sĩ ưu tú không?

Được, tiêu chuẩn không phân biệt đơn vị trung ương hay địa phương. Người làm nghề ở đoàn tỉnh cần đạt đủ các tiêu chuẩn về tài năng, giải thưởng, thời gian nghề và phẩm chất theo quy định hiện hành.

Giải hội diễn các đội tuyên truyền lưu động có được tính không?

Tuỳ danh mục sự kiện và mức tính trong hướng dẫn hiện hành. Hỏi cán bộ thi đua của Sở trước khi kê, và ghi đúng tên, cấp, mức giải như trên giấy chứng nhận.

Người làm ở trung tâm văn hoá có thuộc diện xét không?

Nếu công việc là biểu diễn nghệ thuật chuyên nghiệp có giấy tờ phân công rõ ràng thì có thể. Cách tính quãng làm hướng dẫn phong trào theo quy định hiện hành.

Đi diễn phục vụ vùng xa có giúp hồ sơ không?

Có, như minh chứng cho phẩm chất và sự cống hiến. Nên ghi tổng số đợt, thời gian, có xác nhận của đơn vị, nhưng nó không thay được tiêu chuẩn giải thưởng.

Hồ sơ ở tỉnh nộp cho ai?

Thường nộp qua đơn vị lên Sở quản lý văn hoá, Sở tổng hợp trình hội đồng cấp tỉnh. Đầu mối và hạn nộp ghi trong kế hoạch của từng đợt.

Đơn vị cũ đã giải thể thì ai xác nhận thời gian nghề?

Cơ quan đang giữ lưu trữ của đơn vị cũ, thường là Sở hoặc đơn vị tiếp nhận sau sáp nhập. Lập bảng mốc tên đơn vị qua các năm trước khi đi xin xác nhận.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138