XungDanh.comXứng Danh
Sau khi được phong: mang danh hiệu cho đúng

Quyền lợi nhà giáo ưu tú: những gì thường được hưởng và hỏi ở đâu cho đúng

Nhà giáo ưu tú được hưởng gì theo nguyên lý: phần đi kèm quyết định, giá trị trong hồ sơ về sau, chính sách tuỳ nơi, và những quyền lợi hay bị hiểu nhầm.

Back-of-classroom view: a middle-aged male teacher seen from behind watching a younger colleague teach at a blackboard with no writing visible, soft morning daylight

Quyền lợi của Nhà giáo ưu tú gồm ba lớp: phần đi kèm quyết định phong tặng (bằng, hiện vật và khoản thưởng theo quy định hiện hành), giá trị của danh hiệu trong hồ sơ cho những lần xét chọn về sau, và các chính sách riêng tuỳ địa phương, tuỳ ngành nếu có. Danh hiệu không tự làm tăng bậc lương hay giảm giờ dạy; muốn biết chính xác mình được gì, hỏi bộ phận tổ chức của trường và cơ quan quản lý giáo dục trực tiếp.

Bài viết cho thầy cô vừa được phong, cho người làm công tác tổ chức ở trường và cho con cháu đang lo giấy tờ giúp thầy cô đã nghỉ hưu. Thứ tự: ba lớp quyền lợi, những điều hay bị hiểu nhầm, nên hỏi ở đâu, giấy tờ cần giữ, rồi tới phần trách nhiệm đi kèm và vài tình huống riêng. Bài không nêu mức tiền cụ thể, vì con số thay đổi theo từng thời kỳ và phải tra văn bản hiện hành.

Lớp thứ nhất: phần đi kèm quyết định phong tặng

Bằng và hiện vật khen thưởng. Người được phong nhận bằng danh hiệu và hiện vật đi kèm theo quy định của luật thi đua, khen thưởng và các nghị định hướng dẫn. Đây là giấy tờ gốc quan trọng nhất, cần giữ bản chính cẩn thận và làm sẵn vài bản sao có chứng thực.

Khoản thưởng theo quy định hiện hành. Danh hiệu vinh dự nhà nước có khoản tiền thưởng đi kèm, mức tính theo quy định ở thời điểm phong. Bài không ghi con số vì mức này thay đổi theo từng giai đoạn; bộ phận tài vụ hoặc cơ quan thi đua – khen thưởng nơi trình hồ sơ là chỗ trả lời chính xác.

Thời gian nhận. Bằng và khoản thưởng thường được chuyển qua đường tổ chức: từ cấp nhà nước về bộ, ngành hoặc cấp tỉnh, rồi về đơn vị. Khoảng thời gian từ ngày ký quyết định tới khi cầm bằng trong tay có thể kéo dài vài tuần tới vài tháng, tuỳ lịch tổ chức trao tặng của từng nơi.

Lễ trao tặng. Thường được tổ chức tập trung theo cấp tỉnh hoặc bộ, ngành, gắn với dịp ngày Nhà giáo. Thầy cô ở xa hoặc sức khoẻ yếu có thể đề nghị đơn vị nhận thay và trao lại tại trường.

Lớp thứ hai: danh hiệu trong hồ sơ cho những lần xét về sau

Giá trị lâu dài nhất của danh hiệu nằm trong hồ sơ. Khi đơn vị cân nhắc đề nghị những hình thức ghi nhận cao hơn, trong đó có danh hiệu Nhà giáo nhân dân, danh hiệu Nhà giáo ưu tú là một điều kiện nền theo quy định hiện hành. Thời gian tính từ khi được phong tới khi đủ điều kiện đề nghị mức cao hơn, cùng các tiêu chuẩn thành tích đi kèm, cần tra văn bản và hướng dẫn của cơ quan thi đua – khen thưởng ở thời điểm làm hồ sơ.

Ngoài khen thưởng, một số quy trình xét chọn trong ngành như thăng hạng chức danh nghề nghiệp, chọn người tham gia hội đồng chuyên môn, chọn báo cáo viên chuyên đề, có thể tính các danh hiệu đã đạt như một phần thành tích. Mức độ được tính và cách tính khác nhau theo từng hướng dẫn, từng đợt; không có quy tắc chung kiểu “có danh hiệu là được ưu tiên”.

Vì vậy việc quan trọng nhất ngay sau khi nhận quyết định là bảo đảm bản sao quyết định đã nằm trong hồ sơ viên chức gốc ở trường, và danh hiệu đã được ghi vào lý lịch điện tử trong cơ sở dữ liệu ngành nếu có. Thầy cô chuyển trường nên kiểm lại hồ sơ đã đi theo mình đầy đủ chưa.

Lớp thứ ba: chính sách riêng tuỳ địa phương, tuỳ ngành

Một số địa phương, một số cơ sở giáo dục có chính sách riêng đối với người có danh hiệu vinh dự: mời tham gia các hội đồng tư vấn chuyên môn, tổ chức gặp mặt nhân dịp ngày Nhà giáo, thăm hỏi khi ốm đau, hỗ trợ khi hoàn cảnh khó khăn. Những chính sách này không giống nhau giữa các nơi và có thể thay đổi theo từng thời kỳ.

Với viên chức có trình độ chuyên môn cao, quy định về lao động và về viên chức có những trường hợp được xem xét kéo dài thời gian công tác khi đơn vị có nhu cầu và người lao động có nguyện vọng. Thầy cô quan tâm nên đọc kỹ văn bản hiện hành để xem mình có thuộc diện nào không, vì danh hiệu tự nó chưa chắc đã là căn cứ; thường còn phụ thuộc học hàm, học vị, vị trí việc làm và nhu cầu của đơn vị.

Khi nghe đồng nghiệp ở tỉnh khác kể về một chính sách nào đó, đừng mặc định nơi mình cũng có. Cách đúng là hỏi phòng tổ chức của trường, hoặc bộ phận tổ chức cán bộ của Sở Giáo dục và Đào tạo, xem địa phương mình đang áp dụng những gì.

Những quyền lợi hay bị hiểu nhầm

Dưới đây là các điều thầy cô hay được nghe kể nhưng không có căn cứ chung, hoặc chỉ đúng trong điều kiện riêng:

  • Tự động nâng bậc lương hoặc nâng lương trước thời hạn. Danh hiệu có thể là một thành tích khi đơn vị xét nâng lương trước hạn theo quy chế của mình, nhưng không tự sinh ra việc nâng lương.
  • Được giảm định mức giờ dạy. Định mức giờ dạy gắn với vị trí việc làm và kiêm nhiệm theo quy định của ngành, không gắn với danh hiệu.
  • Con em được ưu tiên tuyển sinh. Các chính sách ưu tiên tuyển sinh có danh sách đối tượng riêng; không nên mặc định danh hiệu của cha mẹ nằm trong đó.
  • Được ưu tiên bổ nhiệm quản lý. Bổ nhiệm theo quy trình cán bộ; danh hiệu là một điểm trong lý lịch chứ không phải điều kiện.
  • Được miễn đánh giá, xếp loại hằng năm. Người được phong vẫn được đánh giá như mọi viên chức khác.

Điểm chung của các hiểu nhầm này là gộp ý nghĩa vinh dự của danh hiệu với chế độ hành chính. Danh hiệu là sự ghi nhận; chế độ là thứ phải có văn bản cụ thể quy định. Chỉ khi có văn bản thì mới nói đến quyền lợi.

Hỏi ở đâu cho đúng việc

Mỗi loại câu hỏi có một nơi trả lời. Hỏi sai chỗ thường nhận câu trả lời “không rõ” hoặc phải chờ chuyển tiếp nhiều vòng.

Câu hỏiNơi nên hỏiMang theo
Khi nào nhận bằng, khoản thưởngBộ phận thi đua hoặc tài vụ của trường, rồi Sở Giáo dục và Đào tạoBản chụp quyết định phong tặng
Danh hiệu đã vào hồ sơ viên chức chưaPhòng tổ chức hoặc hiệu trưởngBản sao quyết định để bổ sung nếu thiếu
Chính sách riêng của địa phươngBộ phận tổ chức cán bộ của Sở, cơ quan thi đua – khen thưởng cấp tỉnhCâu hỏi viết sẵn, cụ thể
Kéo dài thời gian công tácPhòng tổ chức của trường, sau đó cơ quan quản lý trực tiếpHọc hàm, học vị, vị trí việc làm hiện tại
Chế độ khi đã nghỉ hưuNơi công tác cuối cùng và hội cựu giáo chức địa phươngQuyết định nghỉ hưu, quyết định phong tặng

Câu hỏi bằng văn bản ngắn, có ngày tháng, thường được trả lời rõ hơn câu hỏi miệng. Giữ lại câu trả lời, vì người phụ trách có thể thay đổi sau vài năm.

Vài tình huống riêng sau khi có quyết định

Bằng ghi sai họ tên, ngày sinh. Lỗi này thường bắt nguồn từ bản khai trong hồ sơ đề nghị, hoặc từ khâu đánh máy. Khi phát hiện, báo ngay cho bộ phận thi đua của trường kèm bản sao căn cước và hồ sơ viên chức; việc điều chỉnh đi ngược lại đường hồ sơ đã trình lên, nên càng báo sớm càng nhanh. Không tự sửa tay trên bằng.

Thầy cô chuyển công tác sang trường khác hoặc sang tỉnh khác trong thời gian chờ quyết định. Quyết định vẫn có hiệu lực, bằng có thể được trao qua đơn vị cũ. Nên giữ liên lạc với bộ phận thi đua của nơi cũ để biết lịch trao, và báo nơi mới để cập nhật hồ sơ.

Thầy cô qua đời sau khi hồ sơ đã trình nhưng trước khi có quyết định. Đây là tình huống cần hỏi trực tiếp cơ quan thi đua – khen thưởng nơi trình hồ sơ để biết hướng xử lý theo quy định hiện hành; gia đình nên giữ liên lạc với nhà trường để được thông báo.

Thầy cô đã nghỉ hưu nhiều năm, người nhận giấy tờ là con cháu. Nên có giấy uỷ quyền đơn giản có xác nhận, và nhờ nhà trường thông báo trước lịch trao để gia đình sắp xếp đưa thầy cô tới dự nếu sức khoẻ cho phép.

Trách nhiệm đi kèm danh hiệu

Cùng với quyền lợi là phần trách nhiệm không ghi trong văn bản nào nhưng đồng nghiệp và học trò đều nhìn vào. Một cô giáo mầm non giả định, dạy hơn hai mươi năm ở xã vùng khó, sau khi được phong thường được nhờ dẫn dắt giáo viên mới về trường, dự giờ góp ý, chia sẻ kinh nghiệm làm đồ dùng dạy học từ vật liệu sẵn có. Những việc này không bắt buộc, nhưng chính chúng làm danh hiệu sống tiếp sau buổi lễ trao tặng.

Trách nhiệm thứ hai là giữ chuẩn mực nghề. Danh hiệu có thể bị huỷ theo quy định khi phát hiện gian dối trong hồ sơ hoặc khi người được phong vi phạm pháp luật nghiêm trọng; ngoài phần pháp lý, mọi chuyện ứng xử chưa chuẩn của người có danh hiệu cũng dễ bị nhìn nặng hơn người khác.

Trách nhiệm thứ ba ít được nói tới: giúp đỡ đồng nghiệp làm hồ sơ. Người vừa đi qua quy trình hiểu rõ chỗ nào hay vấp, minh chứng nào cần gom sớm. Một buổi ngồi cùng tổ chuyên môn chia sẻ kinh nghiệm làm hồ sơ có giá trị hơn nhiều lời chúc mừng.

Câu hỏi thường gặp

Nhà giáo ưu tú có được tăng lương không?

Danh hiệu không tự làm tăng bậc lương. Nó có thể được tính là một thành tích khi đơn vị xét nâng lương trước thời hạn theo quy chế của mình, nhưng việc nâng lương vẫn theo quy định về tiền lương hiện hành.

Khoản thưởng đi kèm danh hiệu là bao nhiêu?

Mức thưởng tính theo quy định ở thời điểm phong và thay đổi theo từng giai đoạn. Bộ phận tài vụ của trường hoặc cơ quan thi đua – khen thưởng nơi trình hồ sơ sẽ trả lời con số chính xác cho trường hợp của bạn.

Nghỉ hưu rồi thì còn quyền lợi gì không?

Danh hiệu vẫn còn nguyên giá trị. Một số địa phương có hoạt động thăm hỏi, gặp mặt người có danh hiệu đã nghỉ hưu; nên hỏi nơi công tác cuối cùng và hội cựu giáo chức để biết địa phương đang có chính sách nào.

Có danh hiệu thì có được làm việc quá tuổi nghỉ hưu không?

Không tự động. Quy định về kéo dài thời gian công tác thường xét theo trình độ chuyên môn, vị trí việc làm và nhu cầu của đơn vị. Nên đọc văn bản hiện hành và hỏi phòng tổ chức để biết mình có thuộc diện xem xét không.

Bao lâu sau khi được phong thì đề nghị Nhà giáo nhân dân được?

Khoảng thời gian và tiêu chuẩn thành tích đi kèm được quy định trong văn bản hiện hành. Hãy tra luật thi đua, khen thưởng, các nghị định hướng dẫn và hướng dẫn của cơ quan thi đua – khen thưởng ở thời điểm làm hồ sơ.

Nhận bằng danh hiệu ở đâu nếu không dự được lễ trao tặng?

Báo với đơn vị đang công tác để đơn vị nhận thay rồi trao lại tại trường. Nhớ kiểm lại bằng có đúng họ tên, ngày sinh không trước khi ký nhận để kịp đề nghị điều chỉnh nếu có sai sót.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138